(TAP) - Bên cạnh vai trò làm đẹp không gian ngày xuân, nhiều loại cây quen thuộc còn góp phần thanh lọc không khí, hỗ trợ sức khỏe và mang ý nghĩa phong thủy tích cực. Mai vàng, hoa cúc, phát tài cùng quất được xem là bộ tứ giúp gia đình đón năm mới an lành, thịnh vượng.
Mỗi độ xuân về, khi nhịp sống chậm lại trong khoảnh khắc giao mùa, con người không chỉ tìm kiếm sắc màu để trang hoàng nhà cửa, mà còn gửi gắm vào từng chậu cây, cành hoa những ước vọng sâu xa về sức khỏe, an lành và thịnh đạt. Mai vàng, Hoa cúc, Cây phát tài và Cây quất vì thế không chỉ là “vật phẩm trang trí” ngày Tết, mà là những thực thể sinh học mang trong mình giá trị văn hóa, sinh thái và dược tính đáng kể.
Cây quất (tắc). Nguồn: muaquatet.vn
Cây quất - biểu tượng sinh sôi và cân bằng sinh khí
Cây quất (tắc) với tán lá xanh thẫm và quả vàng sai trĩu từ lâu đã trở thành hình ảnh ẩn dụ cho sự viên mãn. Về mặt phong thủy, sự đồng hiện của lá - hoa - quả trên cùng một thân cây được xem là biểu trưng cho vòng tuần hoàn sinh trưởng trọn vẹn, hàm ý khởi đầu thuận lợi và kết quả bền lâu. Dưới góc độ thực vật học, quả quất chứa hàm lượng tinh dầu cao, đặc biệt là limonene và một số flavonoid có hoạt tính sinh học. Những hợp chất này góp phần tạo nên hương thơm dịu, đồng thời có đặc tính kháng khuẩn, hỗ trợ hô hấp và tiêu hóa. Trong y học cổ truyền, quất được ghi nhận với công năng hóa đàm, chỉ khái, điều khí; lá quất giàu tinh dầu thường được dùng trong các bài thuốc trị cảm mạo phong hàn, góp phần làm ấm cơ thể và lưu thông khí huyết.
Cây phát tài. Nguồn: muaquatet.vn
Cây phát tài - dòng chảy sinh học của không gian sống
Sở hữu sức sống bền bỉ và khả năng thích nghi trong điều kiện ánh sáng yếu, cây phát tài được ưa chuộng trong không gian nội thất hiện đại. Trong quan niệm dân gian, thân cây vươn thẳng tượng trưng cho sự thăng tiến, còn tán lá xòe rộng gợi liên tưởng đến sự lan tỏa tài lộc. Ở góc nhìn môi trường học, phát tài có khả năng hấp thụ một số hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs) như benzene, toluene, ethylbenzene và xylen - những chất thường phát tán từ sơn, chất tẩy rửa hoặc đồ nội thất công nghiệp. Cơ chế này liên quan đến quá trình trao đổi khí qua lá và hệ vi sinh vật cộng sinh ở vùng rễ, góp phần cải thiện chất lượng không khí trong không gian kín. Tuy nhiên, cần lưu ý thân và lá cây chứa tinh thể canxi oxalat; nếu tiếp xúc trực tiếp hoặc nuốt phải có thể gây kích ứng niêm mạc - một khía cạnh cần thận trọng trong gia đình có trẻ nhỏ.
Hoa cúc. Nguồn: muaquatet.vn
Hoa cúc - biểu tượng trường thọ và giá trị dược liệu
Trong bộ tứ “Tùng - Cúc - Trúc - Mai”, hoa cúc đại diện cho sự bền bỉ và trường tồn trước nghịch cảnh. Sắc vàng của cúc không rực rỡ phô trương mà trầm ổn, gợi liên tưởng đến phúc lộc dài lâu và nhân sinh an hòa. Từ phương diện sinh hóa, hoa cúc chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như flavonoid, cùng vitamin A, nhóm B và các vi lượng như selen. Những thành phần này có khả năng trung hòa gốc tự do, hỗ trợ bảo vệ tim mạch và tăng cường miễn dịch. Y học cổ truyền ghi nhận cúc có tính hàn, vị ngọt hơi cay, tác dụng thanh nhiệt, bình can, sáng mắt. Trà hoa cúc, vì vậy, không chỉ là thức uống giải nhiệt mà còn là liệu pháp điều hòa thân - tâm trong những ngày xuân nhiều yến tiệc.
Hoa mai. Nguồn: muaquatet.vn
Hoa mai - sắc vàng của hy vọng và năng lượng tái sinh
Ở miền Nam, hoa mai nở rộ trong tiết đầu năm được xem là điềm báo hanh thông. Sắc vàng của mai không chỉ gợi nhắc đến kim - hành tượng trưng cho tài lộc - mà còn là màu của ánh sáng, của năng lượng tái sinh sau mùa khô khắc nghiệt. Trong thực hành dân gian, vỏ thân mai vàng được ngâm rượu với mục đích hỗ trợ tiêu hóa và bồi bổ cơ thể. Một số nghiên cứu bước đầu cho thấy các bộ phận của cây mai chứa hợp chất sinh học có tiềm năng chống oxy hóa, dù cần thêm khảo cứu khoa học chuyên sâu để xác lập đầy đủ giá trị dược lý.
Khi được bố trí hài hòa trong không gian sống, bốn loài cây ấy không chỉ kiến tạo một bức tranh xuân sinh động mà còn góp phần điều hòa vi khí hậu trong nhà, cải thiện chất lượng không khí và nâng đỡ sức khỏe tinh thần. Trong sự giao thoa giữa mỹ cảm, tri thức sinh học và niềm tin văn hóa, cây trưng Tết trở thành nhịp cầu nối giữa con người với tự nhiên - nơi mỗi mầm xanh không chỉ báo hiệu mùa mới, mà còn mở ra một chu trình sinh khí đầy hy vọng.
Minh Thư