(TAP) - Hiệp hội Quốc gia vì sự Tiến bộ của Người da màu (NAACP) vừa đệ đơn kiện công ty trí tuệ nhân tạo xAI thuộc sở hữu của tỷ phú Elon Musk. NAACP cáo buộc xAI dùng những tua-bin chạy bằng đốt khí tự nhiên để cung cấp năng lượng cho các trung tâm dữ liệu thuộc hãng ở thành phố Memphis (bang Tennessee), vi phạm luật không khí sạch tại Hoa Kỳ.
Thông tin trên do Hiệp hội Quốc gia vì sự Tiến bộ của Người da màu (National Association for the Advancement of Colored People, viết tắt: NAACP) xác nhận qua một thông cáo báo chí ngày 14/4. Mặc dù trung tâm dữ liệu siêu máy tính xAI đặt tại Memphis (bang Tennessee), nhưng nguồn cơn vụ kiện liên quan trực tiếp đến thị trấn lân cận Southaven (bang Mississippi), nơi hãng lắp trạm phát điện. NAACP ngày 14/4 nêu rõ, từ tháng 8 - 12/2025, xAI cùng MZX Tech LLC - công ty con thuộc hãng, lắp đặt rồi vận hành 27 tua-bin khí ở Southaven mà không có giấy phép khí thải cần thiết. NAACP quan ngại, tua-bin tạo ra chất gây ô nhiễm không khí, bụi mịn, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người dân xung quanh. Vì vậy, tổ chức này yêu cầu Tòa án Hoa Kỳ khu vực Bắc Mississippi buộc xAI ngừng vận hành nhà máy đến khi đủ giấy phép hợp lệ, cũng như chứng minh công ty đã áp dụng biện pháp kiểm soát ô nhiễm, nộp phạt theo quy định.
Hiệp hội Quốc gia vì sự Tiến bộ của Người da màu đệ đơn kiện công ty trí tuệ nhân tạo xAI của Elon Musk, cáo buộc doanh nghiệp vi phạm Luật Không khí sạch tại Hoa Kỳ. Nguồn: National Association for the Advancement of Colored People
NAACP nhấn mạnh, hàng chục nghìn người đang sinh sống, học tập, làm việc xung quanh khu vực nhà máy. Trong đó, tỷ lệ người da màu cao hơn mức trung bình toàn quốc, làm dấy lên lo ngại về vấn đề công bằng môi trường. NAACP nhận định, quyền hít thở không khí sạch không thể bị đánh đổi, đồng thời tin rằng mọi doanh nghiệp cần đặt sức khỏe cộng đồng lên trên lợi ích phát triển.
Ở đơn kiện gửi lên toà án, NAACP quan ngại, hàng chục nghìn người đang sinh sống, học tập, làm việc xung quanh khu vực nhà máy, trong đó tỷ lệ người da màu cao hơn mức trung bình. Nguồn: District Court for the Northern District of Mississippi
Hiện, phía xAI chưa đưa ra phản hồi chính thức. CNBC ngày 14/4 thông tin, sau vụ sáp nhập cùng SpaceX (cũng sở hữu bởi Elon Musk) hồi tháng 2, xAI thực tế từng cho biết: những tua-bin cơ sở Southaven, Mississippi chỉ sử dụng tạm thời nên không cần xin giấy phép liên bang. Ngoài cơ sở trên, ghi nhận xAI còn vận hành 2 trung tâm dữ liệu lớn tại Memphis, dự kiến lên kế hoạch xây thêm 1 cơ sở mới nơi thị trấn Southaven, kèm nhà máy điện sử dụng tới 41 tua-bin khí tự nhiên. Ở thông cáo ngày 14/4, NAACP đề nghị cơ quan quản lý bang Mississippi thu hồi giấy phép từng cấp cho dự án mở rộng nhà máy điện xAI.
Danny Tran