(TAP) - Những biện pháp cấm vận năng lượng từ Hoa Kỳ thời gian qua đang đẩy Cuba vào tình thế khó khăn chưa từng có suốt nhiều năm. Giới quan sát tin rằng, quốc đảo Caribe này hiện đứng trước hai lựa chọn khó: Chấp nhận thay đổi để đổi lấy nguồn cung năng lượng hoặc đối mặt nguy cơ khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng hơn do đứt gãy nguồn cung từ Venezuela.
Như TAP News thông tin, Tổng thống Donald Trump gần đây đã áp đặt nhiều hạn chế, đặc biệt ở lĩnh vực năng lượng khi cắt đứt chuỗi cung ứng từ dầu mỏ Venezuela, buộc chính quyền Havana (Cuba) phải thay đổi cách tiếp cận trong quan hệ với Washington, D.C. Động thái trên khiến cuộc khủng hoảng kinh tế vốn kéo dài hàng thập kỷ tại Cuba thêm trầm trọng hơn bao giờ hết. Tình trạng thiếu hụt năng lượng kéo theo hệ quả, nguồn cung nước bị gián đoạn, lương thực, thuốc men thiếu hụt, nhiều dịch bệnh có dấu hiệu lan rộng.
Hôm 26/2, điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc (United Nations) tại Cuba - ông Francisco Pichón quan ngại, khoảng 5 triệu người Cuba mắc bệnh mãn tính, tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu điện, thuốc men. Hơn 32.000 phụ nữ mang thai cần hỗ trợ y tế, đồng thời khoảng 1 triệu người đối mặt nguy cơ thiếu nước sạch.
Liên Hợp Quốc cảnh báo, khoảng 5 triệu người Cuba mắc bệnh mãn tính, tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu điện, thuốc men. Nguồn: United Nations
America Online (AOL) ngày 28/2 dẫn lời quyền Giám đốc Viện Nghiên cứu Cuba (Cuban Research Institute) tại Đại học Quốc tế Florida (Florida International University) - ông Sebastián Arcos nói, Havana chưa cho thấy dấu hiệu sẵn sàng đàm phán cùng Hoa Kỳ. Thay vào đó, chuyên gia đánh giá, giới lãnh đạo quốc đảo Caribe có xu hướng siết chặt kiểm soát xã hội - tức đàn áp ngăn chặn bất ổn xảy ra, thay vì tìm hướng giải quyết tận gốc khủng hoảng kinh tế. Ông Arcos cho biết, lãnh đạo Cuba từng vượt qua nhiều đợt khủng hoảng, nhưng lần này nhiều khả năng sẽ khác.
Đài Fox News chi nhánh San Diego (Fox5) trích nhận định từ Giám đốc Chương trình Năng lượng Mỹ Latinh và Caribe (Latin America and Caribbean Energy Program) thuộc Đại học Texas (University of Texas) - ông Jorge Piñon cảnh báo: nếu không có tàu chở dầu cập cảng Havana trong tháng 3, Cuba nguy cơ rơi vào tình trạng cạn kiệt dự trữ nhiên liệu. Ông Piñon ước tính, nhu cầu tiêu thụ nội địa nước này khoảng 22.000/mỗi ngày, nhưng nguồn cung hiện chỉ ở mức rất thấp.
Giám đốc Viện Nghiên cứu Cuba tại Đại học Quốc tế Florida Sebastián Arcos nói, Havana chưa cho thấy dấu hiệu sẵn sàng đàm phán cùng Hoa Kỳ. Nguồn: Cuban Research Institute
The Hill ngày 28/2 thông tin, Ngoại trưởng Hoa Kỳ (DOS) Marco Rubio đang đứng sau các quyết sách gây sức ép lên Cuba. Ông Rubio đưa ra yêu cầu cứng rắn rằng, Havana phải cải cách, mở cửa kinh tế cho người dân. Tuy có những cuộc trao đổi ngắn bên lề hội nghị khu vực, giới phân tích do The Hill ngày 28/2 khảo sát vẫn hoài nghi về khả năng Cuba thay đổi vì hệ thống lãnh đạo tại đây rất thống nhất. Mọi thứ dường như chỉ đảo chiều nếu Washington, D.C. tiếp tục đẩy căng thẳng lên mức cao hơn.
Hoa Kỳ có thể đang cân nhắc một thỏa thuận tương tự như tiến trình bình thường hóa quan hệ dưới thời Barack Obama - thời điểm mà giao thương, du lịch giữa hai nước từng khởi sắc trước khi bị đảo ngược bởi ông Trump. Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã khác, nguy cơ đối đầu trực diện đang hiện hữu hơn bao giờ hết, đặc biệt sau sự cố va chạm chết người gần đây giữa lực lượng bảo vệ bờ biển Cuba và công dân Washington, D.C hồi giữa tháng 2 vừa qua.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đưa ra yêu cầu cứng rắn, yêu cầu Havana phải cải cách, mở cửa kinh tế cho người dân. Nguồn: X “@SecRubio”
Dù đôi bên đang phát đi tín hiệu muốn hạ nhiệt, nhưng giới quan sát cảnh báo, Hoa Kỳ không thể kiên nhẫn mãi. Nếu nỗ lực ngoại giao tiếp tục rơi vào bế tắc, Washington, D.C. không loại trừ khả năng thực hiện một hành động quyết liệt. Kịch bản này nhiều khả năng xảy ra tình trạng tương tự những gì Iran đang phải gánh chịu khi những vòng đàm phán hạt nhân bất thành, đẩy quốc gia Trung Đông này vào tầm ngắm của chiến dịch răn đe quân sự. Thông điệp rất rõ ràng: Hoa Kỳ sẵn sàng đàm phán, nếu Havana từ chối thay đổi, cái giá phải trả có thể không chỉ dừng lại ở các lệnh trừng phạt kinh tế.
Kane Nguyen