(TAP) - Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) vừa công bố dự thảo quy định mới liên quan đến Giấy phép lao động (Employment Authorization Document - EAD); trong đó đề xuất bổ sung nhiều điều kiện đối với một số nhóm người nhập cư. Nếu được thông qua, quy định có thể tác động đến hàng trăm nghìn hồ sơ xin cấp mới và gia hạn giấy phép lao động mỗi năm.
DHS đề xuất siết điều kiện cấp và gia hạn giấy phép lao động cho nhiều diện di trú. Nguồn: www.federalregister.gov
Theo dự thảo do Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) phát hành trên Công báo Liên bang ngày 5/6, các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh bao gồm: (1) Người nhập cảnh vào Hoa Kỳ diện nhân đạo hoặc vì lợi ích công cộng (Parole); (2) Người hưởng chính sách tạm hoãn trục xuất (Deferred Action); (3) Những cá nhân nhận lệnh trục xuất cuối cùng nhưng vẫn được phép lưu trú dưới diện giám sát (Order of Supervision).
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất là đề xuất thu hẹp đáng kể khả năng tiếp cận giấy phép lao động của những người đang lưu trú diện giám sát sau thời điểm đã có lệnh trục xuất cuối cùng. DHS cho rằng, cơ chế hiện hành vô tình tạo động lực để một số cá nhân kéo dài thời gian ở lại Hoa Kỳ thay vì hợp tác cùng cơ quan chức năng thực thi lệnh rời khỏi lãnh thổ Hoa Kỳ. Dự thảo còn bổ sung các trường hợp giấy phép lao động sẽ tự động mất hiệu lực nếu phát sinh những điều kiện nhất định. Đồng thời, người nộp đơn phải chứng minh nhu cầu kinh tế thực sự đối với việc làm và thuyết phục cơ quan xét duyệt rằng họ xứng đáng nhận sự chấp thuận dựa trên cơ chế xem xét tùy nghi (discretionary basis). Theo luật di trú Hoa Kỳ, “xem xét tùy nghi” đồng nghĩa việc cơ quan di trú có quyền quyết định cấp hoặc từ chối một quyền lợi di trú ngay cả khi đương đơn đã đáp ứng những điều kiện cơ bản.
Đối với hồ sơ xin cấp lại hoặc gia hạn giấy phép lao động, DHS đề xuất yêu cầu đương đơn phải đang làm việc hoặc tích cực tìm kiếm việc làm tại doanh nghiệp tham gia chương trình E-Verify - hệ thống điện tử do Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) quản lý; nhằm xác minh tình trạng đủ điều kiện làm việc của người lao động. Song song đó, quy trình xét duyệt dự kiến tăng cường kiểm soát thông qua yêu cầu bắt buộc về thu thập dữ liệu sinh trắc học, xác minh danh tính, rà soát lý lịch trước lúc cấp phép. Những cá nhân từng bị bắt giữ, truy tố hoặc kết án hình sự; thừa nhận tham gia các hành vi bạo lực hoặc nguy hiểm; hay có liên hệ băng nhóm tội phạm, tổ chức khủng bố sẽ rất khó nhận sự chấp thuận; trừ khi có những lợi ích công cộng đối trọng đáng kể, chẳng hạn hỗ trợ hoạt động điều tra hoặc thực thi pháp luật.
DHS cũng làm rõ rằng, những người được hoãn trục xuất theo Công ước Liên Hợp Quốc về chống tra tấn (Convention Against Torture - CAT) có thể nộp đơn xin giấy phép lao động. Tuy nhiên, quyền làm việc không tự động phát sinh từ quy chế bảo vệ trên mà vẫn phải trải qua quá trình thẩm định riêng của USCIS ở từng trường hợp cụ thể. Đáng chú ý, DHS muốn áp dụng thống nhất yêu cầu chứng minh nhu cầu kinh tế dành cho tất cả nhóm xin giấy phép lao động diện tùy nghi. DHS lập luận, chỉ những cá nhân thực sự cần nguồn thu nhập để duy trì cuộc sống mới nên được xem xét cấp phép làm việc.
Theo DHS, những đề xuất mới nhằm thực thi Sắc lệnh Hành pháp 14159 về tăng cường bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm tính toàn vẹn hệ thống nhập cư và giảm yếu tố khuyến khích nhập cư bất hợp pháp. Cơ quan này cho rằng, việc cấp giấy phép lao động diện tùy nghi cần gắn chặt mục tiêu thực thi luật nhập cư; đồng thời bảo vệ cơ hội việc làm của người lao động Hoa Kỳ. Song, hiện dự thảo vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến công khai, chưa có hiệu lực thi hành. DHS tiếp nhận ý kiến đóng góp từ người dân, tổ chức, các bên liên quan đến hết ngày 4/8/2026 trước khi xem xét hoàn thiện, ban hành quy định cuối cùng.
DHS cho biết đề xuất nhằm bảo vệ việc làm cho lao động Hoa Kỳ, siết thực thi luật nhập cư và hạn chế tình trạng lưu trú kéo dài của người đã có lệnh rời khỏi Hoa Kỳ. Nguồn: Demagrian (Pinterest)
Kieu Vy