(TAP) - Mới đây, Hoa Kỳ công nhận Nghề khai thác ghẹ Việt Nam đạt chuẩn tương đương theo Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA), mở đường cho các sản phẩm từ ghẹ Việt Nam được tiếp tục xuất khẩu sang thị trường này.

Nghề khai thác ghẹ Việt Nam vừa được Hoa Kỳ công nhận đạt chuẩn tương đương. Nguồn: mae.gov.vn
Thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho hay, vào ngày 11/5, Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (National Oceanic and Atmospheric Administration - NOAA) đã ban hành kết luận công nhận tương đương nghề khai thác ghẹ Việt Nam, theo quy định của MMPA. Cụ thể, NOAA cho biết, trong tháng 1/2026, Việt Nam đã thực hiện tách mã nghề khai thác cũ thành 4 nghề riêng dựa trên loài mục tiêu và ngư cụ, gồm Fishery ID 13164, 13206, 13204, 13205. Sau khi thẩm định hồ sơ, thông tin bổ sung cùng dữ liệu liên quan, phía Washington xác định cả 4 nghề đều đạt tiêu chuẩn tương đương về hiệu quả với chương trình quản lý của Hoa Kỳ.
Thông qua kết luận này, ghẹ cùng các sản phẩm ghẹ Việt Nam tiếp tục được phép nhập khẩu vào thị trường Hoa Kỳ. Đồng thời, hoạt động xuất khẩu ghẹ sẽ diễn ra bình thường như trước đây mà không cần giấy chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thuỷ sản đạt yêu cầu nhập khẩu (COA). Đây là một diễn biến tích cực cho ngành ghẹ Việt Nam giữa bối cảnh Hoa Kỳ đang giữ vai trò thị trường tiêu thụ chủ lực.
Số liệu thống kê của NOAA năm 2025 ghi nhận, Việt Nam đã xuất khẩu 4.143 tấn ghẹ sang Hoa Kỳ, chiếm tới 80% tổng sản lượng xuất khẩu mặt hàng này. Kết quả trên càng ý nghĩa hơn khi trước đó vào tháng 8/2025, Cơ quan Nghề cá biển quốc gia Hoa Kỳ (NMFS) từng xếp nghề ghẹ Việt Nam, Indonesia, Sri Lanka, Philippines vào nhóm chưa đáp ứng yêu cầu theo MMPA.

Thông báo từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) về việc Hoa Kỳ công nhận tương đương nghề khai thác ghẹ của Việt Nam. Nguồn: vasep.com.vn
Dù vậy, quyết định công nhận tương đương đối với Việt Nam chỉ có hiệu lực đến ngày 31/12/2029. NOAA sẽ rà soát lại hoặc chấm dứt việc công nhận trong trường hợp chương trình quản lý không còn đáp ứng điều kiện áp dụng. Cơ quan này khuyến nghị, Việt Nam tiếp tục duy trì, tăng cường những nỗ lực giảm thiểu nguy cơ gây tử vong hay thương tích nghiêm trọng cho động vật có vú biển, bao gồm phát triển chương trình quan sát viên, giám sát điện tử, hỗ trợ bảo tồn các loài như cá heo Irrawaddy. Bên cạnh đó, doanh nghiệp Việt Nam cần chú ý không sử dụng nguyên liệu thuộc quốc gia hoặc nghề khai thác bị Hoa Kỳ cấm. Nếu dùng nguyên liệu từ nguồn khác thì bắt buộc phải kèm chứng nhận COA tương ứng của nước xuất xứ.

NOAA công bố kết luận công nhận tương đương nghề khai thác ghẹ Việt Nam, Indonesia, Sri Lanka và Philippines. Nguồn: fisheries.noaa.gov
Ngoài Nghề khai thác ghẹ Việt Nam, Nghề khai thác ghẹ Indonesia và Nghề khai thác ghẹ Sri Lanka cũng được công nhận tương đương trong đợt đánh giá lần này. Ở chiều ngược lại, Hoa Kỳ bác bỏ công nhận tương đương nghề ghẹ Philippines. Do vậy, kể từ ngày 11/6/2026, ghẹ, sản phẩm ghẹ Philippines sẽ bị đình chỉ xuất khẩu sang Hoa Kỳ, dẫn đến nguy cơ cắt giảm hơn 2.000 tấn ghẹ xanh.
Mie Duong
