(TAP) - Từ ngày 1/7/2026, Luật 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự do Quốc hội Việt Nam ban hành sẽ chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng về hộ chiếu. Đáng chú ý là quy định hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn chỉ có thể dùng một lần khi xuất cảnh Việt Nam hoặc nhập cảnh trở lại.
Luật 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều về Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam. Nguồn: congbao.chinhphu.vn
Căn cứ theo Điều 17 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 sửa đổi bởi Khoản 5 Điều 1 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam sửa đổi 2023 quy định về đối tượng được cấp hộ chiếu phổ thông theo thủ tục rút gọn bao gồm: (1) Người ra nước ngoài có thời hạn bị mất hộ chiếu phổ thông, có nguyện vọng về nước ngay; (2) Người không được phía nước ngoài cho cư trú nhưng không thuộc đối tượng điều chỉnh của điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về nhận trở lại công dân; (3) Người phải về nước theo điều ước quốc tế hoặc thỏa thuận quốc tế về việc nhận trở lại công dân; (4) Người được cấp hộ chiếu phổ thông vì lý do quốc phòng, an ninh.
Thông tin đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ Việt Nam ngày 26/1 cho biết, Luật 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều về Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam. Cụ thể, tại Điều 7, luật bổ sung quy định hộ chiếu phổ thông cấp theo thủ tục rút gọn chỉ có hiệu lực không quá 12 tháng, không được gia hạn và sử dụng một lần duy nhất khi xuất cảnh Việt Nam hoặc nhập cảnh trở lại. Đây là điểm thay đổi quan trọng trong hệ thống quy định hiện hành, nhằm siết chặt công tác quản lý giấy tờ xuất nhập cảnh.
Bên cạnh đó, luật sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến đối tượng được cấp hộ chiếu ngoại giao và hộ chiếu công vụ. Theo khoản 10 Điều 8 và điểm a khoản 2 Điều 9, cấp phó của người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được đưa vào diện xem xét cấp hộ chiếu ngoại giao. Đồng thời, người đứng đầu cơ quan chuyên môn của UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã được xác định là nhóm đủ điều kiện cấp hộ chiếu công vụ, phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp sau sắp xếp, sáp nhập.
Luật cũng làm rõ quy định đối với trường hợp công dân đang trong diện tạm hoãn xuất cảnh nhưng đã ra nước ngoài. Căn cứ vào khoản 2 Điều 21 luật sửa đổi, các trường hợp này không còn bị xếp vào diện chưa được cấp giấy tờ xuất nhập cảnh, qua đó hạn chế phát sinh vướng mắc trong công tác quản lý và xử lý hồ sơ liên quan.
Những tình huống bị thu hồi hoặc hủy giá trị sử dụng hộ chiếu. Nguồn: xaydungchinhsach.chinhphu.vn
Ngoài ra, Điều 27 bổ sung thêm nhiều tình huống thu hồi hoặc hủy giá trị sử dụng hộ chiếu, gồm: hộ chiếu phổ thông còn thời hạn nhưng người sử dụng đã được cấp giấy tờ mới; hộ chiếu có thông tin sai lệch; hoặc giấy tờ xuất nhập cảnh của người đang bị truy nã. Trình tự thực hiện việc thu hồi, hủy giá trị sử dụng quy định chi tiết tại hai điều mới bổ sung là Điều 31a và Điều 31b.
Luật 118/2025/QH15 cũng sửa đổi ba thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực xuất nhập cảnh theo hướng tinh giản giấy tờ. Đối với các thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu nhà nước, cơ quan tiếp nhận hồ sơ không yêu cầu công dân cung cấp lại, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và giảm gánh nặng thủ tục hành chính.
Những điều chỉnh này được đánh giá là cần thiết để bảo đảm tính thống nhất, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về lĩnh vực xuất nhập cảnh, phù hợp với yêu cầu an ninh, trật tự đặt ra hiện nay.
Thu Thuy