(TAP) - Hoa Kỳ vừa tái khẳng định khả năng rút khỏi Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nếu tổ chức này không từ bỏ chương trình theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (không). Động thái trên tiếp tục cho thấy căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Washington, D.C. cùng cơ quan giám sát năng lượng toàn cầu.
Phát biểu tại cuộc họp cấp Bộ trưởng Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ở Paris ngày 18/2, Bộ trưởng Năng lượng (DOE) - ông Chris Wright tuyên bố, Hoa Kỳ sẽ gây sức ép mạnh mẽ buộc IEA phải thay đổi định hướng. Tài khoản “X” (@SecretaryWright) ông Wright ngày 19/2 đã chia sẻ đoạn video phát biểu ở cuộc họp, nói có sự khác biệt giữa Washington, D.C. và châu Âu về vấn đề năng lượng. Lãnh đạo DOE đánh giá, trong khi chính quyền ông Trump tập trung vào sản xuất năng lượng quy mô lớn (dầu, khí đá phiến, hạt nhân) để giảm chi phí, tái thiết công nghiệp, châu Âu lại tự làm suy yếu bằng những quy định khắt khe, từ bỏ nhiên liệu hóa thạch quá sớm.
Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ Chris Wright tái khẳng định khả năng rút khỏi Cơ quan Năng lượng Quốc tế nếu tổ chức này không từ bỏ chương trình theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng “0”. Nguồn: X “@SecretaryWright”
Ông Wright nói, IEA cần cải cách nếu muốn Hoa Kỳ tiếp tục duy trì tư cách thành viên lâu dài. Reuters ngày 19/2 đưa tin, DOE nhận định suốt nhiều năm qua, IEA tồn tại một tư duy tập thể sai lầm vì quá tập trung mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Vì vậy, Washington, D.C. dự kiến sử dụng mọi biện pháp cần thiết buộc tổ chức từ bỏ chương trình nghị sự này trong vòng một năm tới. Mặc dù vậy, Bộ trưởng DOE trấn an rằng, Washington, D.C. chưa có ý định rời khỏi IEA ngay lập tức, bởi luôn tồn tại nguy cơ Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng, giành quyền chi phối tổ chức này nếu Hoa Kỳ rút lui.
Mục tiêu phát thải ròng bằng “0” được nêu ra trong Hiệp định Paris (Paris Agreement) - thỏa thuận quốc tế mang tính lịch sử về biến đổi khí hậu, thông qua tại Hội nghị COP21 tháng 12/2015, chính thức hiệu lực từ năm 2016. Theo đó, các quốc gia phải cam kết: mỗi khi phát thải khí carbon, họ phải trồng rừng hoặc dùng công nghệ hút lại lượng tương tự, không để dư thừa đơn vị nào vào không khí. Hoa Kỳ, Ấn Độ, Liên minh châu Âu (EU) đều đã phê chuẩn hiệp định, dù mỗi bên có cách tiếp cận khác nhau suốt quá trình thực hiện.
Dự báo sản lượng dầu toàn cầu sẽ đạt đỉnh vào khoảng năm 2030 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế hồi năm ngoái từng bị chính quyền ông Trump lẫn Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ chỉ trích gay gắt. Nguồn: iea.org
Hồi tháng 11/2025, IEA từng vấp phải chỉ trích gay gắt từ chính quyền ông Trump khi dự báo sản lượng dầu toàn cầu sẽ đạt đỉnh vào khoảng năm 2030. Sau cột mốc này, chuyên gia phía IEA nói, kỷ nguyên nhiên liệu hóa thạch bắt đầu lùi vào dĩ vãng do sự trỗi dậy không thể đảo ngược bởi năng lượng sạch. IEA khuyến nghị, các Chính phủ cần thắt chặt quy định giúp đẩy nhanh quá trình chuyển dịch trên. Ngay lập tức, Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cũng lên tiếng phản đối, cho rằng báo cáo IEA gây hoang mang, làm bất ổn kinh tế thế giới. Ông Wright lúc đó đánh giá, nhận định từ cơ quan giám sát năng lượng toàn cầu thiếu thực tế.
Sau làn sóng chỉ trích, IEA phải điều chỉnh dự báo, thừa nhận nhu cầu dầu mỏ tiếp tục tăng đến giữa thế kỷ 21. Tuy vậy, nhiều nhà khoa học vẫn cảnh báo, nhiệt độ trung bình toàn cầu cần giữ không quá 1,5 độ C để tránh tác động nghiêm trọng, ảnh hưởng quá trình biến đổi khí hậu.
Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ Chris Wright trấn an rằng, Washington, D.C. chưa có ý định rời khỏi IEA ngay lập tức, bởi luôn tồn tại nguy cơ Trung Quốc gia tăng ảnh hưởng, giành quyền chi phối tổ chức này nếu Hoa Kỳ rút lui. Nguồn: X “@SecretaryWright”
Kane Nguyen