(TAP) - Trong bối cảnh Hoa Kỳ gia tăng siết chặt các biện pháp phòng vệ thương mại, nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục trở thành đối tượng điều tra. Mới đây, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã khởi xướng điều tra sản phẩm bánh xe thép và hóa chất PTMEG từ Việt Nam, về cáo buộc liên quan hành vi lẩn tránh thuế và bán phá giá.
Hoa Kỳ cáo buộc các sản phẩm bánh xe bằng thép hoàn thiện tại Việt Nam có sử dụng nguyên liệu từ Trung Quốc. Nguồn: moit.gov.vn
Theo thông tin từ Bộ Công Thương Việt Nam ngày 19/5, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã chính thức khởi xướng điều tra hành vi lẩn tránh thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với sản phẩm bánh xe thép cỡ 22,5 - 24,5 inch có xuất xứ Việt Nam. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh phía Hoa Kỳ nghi ngờ, một số doanh nghiệp Việt Nam sử dụng thép cán nóng (Hot Rolled Steel - HRS) nhập khẩu từ Trung Quốc để sản xuất, hoàn thiện sản phẩm rồi xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ nhằm né tránh các biện pháp thuế đang áp dụng lên hàng hóa Trung Quốc.
Cuộc điều tra được khởi động dựa trên đơn kiện của hai doanh nghiệp Hoa Kỳ là Accuride Corporation và Maxion Wheels USA LLC. Phía nguyên đơn lập luận, dù sản phẩm hoàn thiện tại Việt Nam nhưng chuỗi cung ứng vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu thép cán nóng xuất xứ Trung Quốc - yếu tố mà DOC đánh giá có thể cấu thành hành vi lẩn tránh thuế dựa trên quy định thương mại của Hoa Kỳ.
Các nhóm hàng bị điều tra bao gồm nhiều mã HS như 8708.70.4530, 8708.70.4560, 8708.70.6030, 8708.70.6060, 8716.90.5059 cùng một số mã liên quan khác như 4011.20.1015, 4011.20.5020 và 8708.99.4850. Theo quy trình, DOC sẽ phối hợp Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) để thu thập dữ liệu, xác minh dòng hàng hóa cũng như làm rõ cơ sở xác định hành vi bị cáo buộc. Phía Hoa Kỳ dự kiến ban hành kết luận sơ bộ vào ngày 13/8/2026 và kết luận cuối cùng vào ngày 11/1/2027. Thời hạn điều tra có thể gia hạn, song thông thường không vượt quá 365 ngày.
Cũng trong ngày 19/5, Bộ Công Thương Việt Nam cho biết, DOC tiếp tục khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm PTMEG (polytetramethylene ether glycol) nhập khẩu từ Việt Nam cùng một số nền kinh tế khác gồm Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc). Đơn kiện trong vụ việc này do BASF Corporation đệ trình, cáo buộc một doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu PTMEG sang Hoa Kỳ trong giai đoạn từ ngày 1/10/2025 đến 31/3/2026, có mức giá bị cho là thấp bất thường.
Theo cáo buộc từ DOC, biên độ phá giá đối với hàng hóa Việt Nam dao động từ 100,61% đến hơn 212%, tùy thuộc phương pháp tính toán và quốc gia bị lựa chọn làm cơ sở thay thế. Do tiếp tục coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường (Non-Market Economy - NME), DOC sử dụng dữ liệu từ Jordan, El Salvador và Indonesia để xây dựng cơ sở tính toán biên độ phá giá thay vì dùng trực tiếp dữ liệu chi phí sản xuất ở Việt Nam.
Những động thái liên tiếp từ phía Hoa Kỳ cho thấy xu hướng gia tăng giám sát thương mại lên hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam, đặc biệt trong các ngành có liên quan đến chuỗi cung ứng nguyên liệu từ Trung Quốc. Trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại ngày càng được siết chặt, nhiều doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối mặt áp lực lớn hơn về truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng và tuân thủ các tiêu chuẩn thương mại quốc tế khi xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ.
Bộ Thương mại Hoa Kỳ sẽ dùng dữ liệu từ Jordan, El Salvador và Indonesia làm cơ sở tính biên độ phá giá. Nguồn: moit.gov.vn
Ngoc Phuong