(TAP) - Lần đầu tiên sau hơn 3 thập kỷ đối đầu căng thẳng, các nhà ngoại giao cấp cao Israel và Lebanon đã ngồi vào bàn đàm phán trực tiếp, dưới sự thúc đẩy của Hoa Kỳ.
Cuộc tiếp xúc hiếm hoi giữa Israel - Lebanon tại Hoa Kỳ. Nguồn: X (@yechielleiter)
Cuộc tiếp xúc giữa Israel - Lebanon diễn ra sáng ngày 14/4 (giờ địa phương), ở thủ đô Washington (Hoa Kỳ) do Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio chủ trì, với sự tham gia của Đại sứ Israel tại Hoa Kỳ Yechiel Leiter, Đại sứ Lebanon tại Hoa Kỳ Nada Hamadeh Moawad. Phát biểu trước báo giới sau gần 2 tiếng thảo luận, Đại sứ Yechiel Leiter mô tả “cuộc họp tuyệt vời” và nhận định hai quốc gia “đang đứng cùng một phía” trong việc giải giáp lực lượng Hezbollah khỏi Lebanon. Tuy nhiên, ông Leiter từ chối xác nhận khả năng Israel chấm dứt những đợt tấn công vào miền Nam Lebanon. Về phía Lebanon, bà Nada Hamadeh Moawad cảm ơn Hoa Kỳ vì tổ chức, tạo điều kiện cho các cuộc thảo luận “mang tính xây dựng”. Bà khẳng định đã kêu gọi ngừng bắn để người dân sơ tán có thể hồi hương cũng như giải quyết khủng hoảng nhân đạo.
Đại sứ Israel tại Hoa Kỳ Yechiel Leiter, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, Đại sứ Hoa Kỳ tại Lebanon Michel Issa, Đại sứ Lebanon tại Hoa Kỳ Nada Hamadeh Moawad (từ trái sang phải). Nguồn: X (@yechielleiter)
Đại diện phía trung gian Hoa Kỳ cho biết đây là cuộc tiếp xúc “cấp cao quan trọng” đầu tiên giữa Israel - Lebanon kể từ năm 1993. Trong tuyên bố trên website Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Người Phát ngôn Tommy Pigott nêu rõ: “Hoa Kỳ chúc mừng 2 nước về cột mốc mang tính lịch sử này, đồng thời bày tỏ ủng hộ cuộc đối thoại tiếp theo, những kế hoạch do Chính phủ Lebanon đề xuất nhằm khôi phục độc quyền sử dụng vũ lực và chấm dứt ảnh hưởng quá mức của Iran”. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio cũng nhấn mạnh, mục tiêu dài hạn không chỉ dừng lại ở lệnh ngừng bắn mà phải chấm dứt hoàn toàn sự hiện diện Hezbollah tại Lebanon.
Tuyên bố Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Tommy Pigott về cuộc tiếp xúc giữa Israel - Lebanon. Nguồn: state.gov
Cuộc họp trên diễn ra đúng thời điểm quan trọng của chiến sự tại Trung Đông. Sau 40 ngày giao tranh, Hoa Kỳ - Iran hôm 8/4 đạt được thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần. Dù vậy, thỏa thuận nhanh chóng trở nên mong manh bởi các bên tranh cãi về phạm vi áp dụng. Trong khi Iran cùng Pakistan - quốc gia giữ vai trò trung gian khẳng định thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả hoạt động quân sự chống Hezbollah, phía Hoa Kỳ - Israel đã thẳng thừng bác bỏ, làm gia tăng trở ngại cho đàm phán ở Islamabad.
Kể từ thời điểm Israel thành lập, quốc gia này và Lebanon luôn ở trạng thái thù địch, không có quan hệ ngoại giao chính thức. Lebanon đã bị cuốn vào cuộc xung đột Hoa Kỳ - Israel với Iran, sau khi lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đóng quân tại Lebanon tiến hành tập kích Israel hôm 2/3. Phía Tel Aviv cũng đáp trả bằng hàng loạt đợt không kích dữ dội thủ đô Beirut cùng chiến dịch quân sự trên bộ vào miền Nam Lebanon, nhằm loại bỏ mối đe dọa Hezbollah. Hiện các hoạt động quân sự vẫn đang tiếp diễn. Theo cập nhật hằng ngày của Bộ Y tế Lebanon, ít nhất 35 người thiệt mạng do cuộc tấn công ngày 14/4.
Sau cuộc gặp mới đây, dù đều đánh giá tích cực về buổi làm việc nhưng cả hai bên vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy sẽ sớm đạt được một thỏa thuận ngừng bắn.
Mie Duong