(TAP) - Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo sẽ đốt cháy bất kỳ con tàu nào tìm cách đi qua. Diễn biến này đã đẩy giá dầu thô thế giới tăng vọt, khi việc vận chuyển dầu tiếp tục bị đình trệ gây gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng.
Trong bài phát biểu phát trên kênh truyền hình nhà nước Iran hôm 2/3, Tướng Ebrahim Jabbri - cố vấn cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố: “Eo biển Hormuz đã bị đóng. Nếu bất kỳ ai cố gắng đi qua, các anh hùng thuộc IRGC và lực lượng Hải quân sẽ thiêu rụi những con tàu này. Đừng đến khu vực này”. Dù vậy, bà Jennifer Griffin - phóng viên an ninh quốc gia từ đài Fox News sau đó dẫn lời Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) xác nhận eo biển này không bị đóng cửa, bất chấp thông báo do phía Tehran đưa ra. Bà viết Griffin ở trang X rằng: “Bộ Tư lệnh Trung ương (CENTCOM) cho biết eo biển Hormuz chưa đóng cửa. Iran không tuần tra eo biển cũng như không ghi nhận bằng chứng nào về việc họ đang rải thủy lôi tại eo biển”.
Bản đồ mô phỏng vị trí eo biển Hormuz. Nguồn: EIA
Eo biển Hormuz nằm giữa Oman - Iran, nối vịnh Ba Tư ở phía Bắc với vịnh Oman ở phía Nam, trước khi thông ra biển Ả Rập. Đây là tuyến đường vận chuyển dầu thô, nhiên liệu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) then chốt của thế giới, nơi các nhà xuất khẩu dầu lớn như Ả rập Xê út, Iran, Iraq, UAE, Qatar phải đi qua. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), trong năm 2023, mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu thô và sản phẩm tinh chế vận chuyển qua eo biển Hormuz, tương đương ¼ (hơn 25%) tổng xuất khẩu nhiên liệu bằng đường biển toàn cầu.
EIA từng gọi eo biển Hormuz là “điểm nghẽn dầu mỏ quan trọng và khẳng định “có rất ít lựa chọn thay thế để tránh đi qua eo biển nếu bị đóng cửa”. Do vậy, bất kỳ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể gây tác động mạnh tới nguồn cung - cầu, giá cả năng lượng toàn cầu. Dữ liệu theo dõi tàu thuyền từ nền tảng Marine Traffic ngày 2/3 cho thấy, hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz thay đổi đáng kể bởi cuộc tấn công Hoa Kỳ - Israel vào Iran hôm 28/2, khi lượng tàu thuyền đã giảm khoảng 70%. Sau hàng loạt cảnh báo an ninh được đưa ra khiến các phương tiện phải quay đầu, dừng chờ, giảm tốc độ, chuyển hướng.
Tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz những ngày qua. Nguồn: Marine Traffic
Trước diễn biến mới tại eo biển Hormuz, giá dầu thế giới trong ngày 3/3 tiếp tục đà tăng mạnh. Dữ liệu từ TradingView ghi nhận, giá dầu Brent - thước đo chuẩn của thị trường quốc tế giao dịch ở mức 80,96 USD/thùng, tăng 2,86 USD/thùng, tương đương 3,66%. Còn giá dầu thô Hoa Kỳ WTI đạt 73,82 USD/thùng, tăng 2,77 USD/thùng, tương đương 3,87%.
Biểu đồ giá dầu Brent ngày 3/3. Nguồn: TradingView
Mie Duong