(TAP) - Mới đây, phía Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc kêu gọi Israel bãi bỏ một đạo luật mới, vừa được quốc hội nước này thông qua, vốn khôi phục án tử hình “mặc định” áp dụng cho người Palestine.
OHCHR lên án luật tử hình mới của Israel nhắm vào người Palestine. Nguồn: www.ohchr.org
Ngày 30/3, Quốc hội Israel đã thông qua dự luật quy định hình thức treo cổ trở thành mức án mặc định đối với người Palestine bị kết tội thực hiện các vụ tấn công gây chết người nhằm vào người Israel tại Bờ Tây. Đáng chú ý, đạo luật rút ngắn thời gian thi hành án xuống còn 90 ngày và không cho phép bị cáo xin ân xá - những điều đi ngược các nguyên tắc cơ bản của luật nhân quyền và luật nhân đạo quốc tế.
Phát biểu về vấn đề này, trong thông điệp đăng tải trên trang Văn phòng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (Office of the High Commissioner for Human Rights - OHCHR) ngày 31/3, Cao ủy Nhân quyền Volker Türk bày tỏ sự “thất vọng sâu sắc” trước đạo luật mới của Israel. Ông nhận định, đây là “một hành vi phân biệt đối xử nghiêm trọng”, vi phạm các nghĩa vụ quốc tế. Theo ông Türk, quy định mới làm dấy lên “những lo ngại nghiêm trọng về vi phạm tố tụng và tính phân biệt đối xử mang tính hệ thống”. Ông cảnh báo, án tử hình vốn khó tương thích với phẩm giá con người và luôn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các vụ xử oan. Ông nhấn mạnh: “Việc áp dụng hình phạt theo hướng phân biệt có thể cấu thành vi phạm nghiêm trọng luật quốc tế, thậm chí bị xem là tội ác chiến tranh nếu nhắm vào cư dân tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng”.
Cao ủy Nhân quyền cũng bày tỏ quan ngại trước một dự luật khác đang được Quốc hội Israel (Knesset) xem xét, liên quan đến việc thành lập tòa án đặc biệt để xét xử các hành vi liên quan đến vụ tấn công ngày 7/10/2023 do các nhóm vũ trang Palestine thực hiện. Ông đánh giá, đạo luật chỉ tập trung vào phía Palestine mà không đề cập đến các vi phạm của lực lượng Israel tại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Ông Türk nêu rõ: “Tôi kêu gọi Knesset bác bỏ dự luật này. Công lý không thể dựa trên sự phân biệt. Mọi nạn nhân đều cần được bảo vệ bình đẳng trước pháp luật, và mọi thủ phạm phải chịu trách nhiệm, bất kể họ thuộc dân tộc hay quốc tịch nào”.
Luật mới của Israel khôi phục án tử hình, chủ yếu nhắm vào người Palestine, bị OHCHR cảnh báo là hành vi phân biệt đối xử nghiêm trọng. Nguồn: www.ohchr.org
Phía OHCHR đánh giá, các bước đi lập pháp trên có thể làm gia tăng nguy cơ vi phạm lệnh cấm phân biệt chủng tộc và củng cố các cáo buộc về chế độ apartheid, khi luật pháp bị cho là nhắm mục tiêu không cân xứng vào người Palestine. Dựa trên luật nhân quyền quốc tế, việc xét xử dân thường tại các tòa án quân sự chỉ được chấp nhận ở những trường hợp hệ thống tòa án dân sự không thể hoạt động. Do đó, các quy định mới đang làm dấy lên nhiều lo ngại về tính hợp pháp và công bằng trong quá trình xét xử.
Le Trong