(TAP) - Giữ thái độ chừng mực trước cuộc tấn công Hoa Kỳ và Israel nhắm vào Iran, Trung Quốc một lần nữa khẳng định ưu tiên bảo vệ lợi ích cốt lõi, quan hệ với Washington, D.C. thay vì can dự vào vòng xoáy chiến tranh tại Trung Đông.
Chỉ vài giờ sau khi Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran, Trung Quốc đưa ra lập trường chính thức. Như TAP News thông tin, Bộ Ngoại giao chính quyền Bắc Kinh hôm 28/2 bày tỏ sự quan ngại sâu sắc, kêu gọi ngừng ngay lập tức hoạt động quân sự, thúc đẩy nối lại đối thoại. Những ngày kế tiếp (2 - 3/3), Ngoại trưởng nước này - ông Vương Nghị (Wang Yi) lần lượt có cuộc gọi trực tuyến cùng người đồng cấp phía Israel, lẫn Iran.
Ngoại trưởng Trung Quốc Wang Yi có cuộc gọi trực tuyến cùng người đồng cấp phía Israel. Nguồn: mfa.gov.cn
Ông Vương khẳng định, Trung Quốc kiên trì lập trường khách quan, công bằng, lên án mọi hành vi vi phạm chủ quyền quốc gia, chuẩn mực cơ bản do luật pháp quốc tế quy định. Đại diện cơ quan ngoại giao Bắc Kinh nhấn mạnh không nên sử dụng vũ lực giải quyết những bất đồng phức tạp tại Trung Đông. Ông Vương thúc giục các bên kiềm chế tối đa, tránh đẩy khu vực vào một cuộc chiến toàn diện không thể cứu vãn. Trung Quốc cam kết tiếp tục đóng vai trò xây dựng, nỗ lực làm trung gian hòa giải, tìm kiếm một lộ trình hạ nhiệt căng thẳng, bảo vệ hòa bình, ổn định lâu dài.
Trước lập trường từ Trung Quốc, truyền thông Hoa Kỳ Associated Press (AP) ngày 3/3 đánh giá, Bắc Kinh chưa muốn can thiệp quân sự trực tiếp. Tương tự những xung đột trước đây, đất nước tỷ dân thường chỉ trích việc dùng vũ lực, song vẫn lựa chọn đứng ngoài cuộc. Ngay cả khi sức mạnh quân sự tăng nhanh và từng tập trận chung với Iran, Trung Quốc vẫn tập trung bảo vệ lợi ích tại châu Á, đặc biệt về vấn đề Đài Loan, Biển Đông.
Bắc Kinh kiên trì lập trường khách quan, công bằng, lên án mọi hành vi vi phạm chủ quyền quốc gia, chuẩn mực cơ bản do luật pháp quốc tế quy định. Nguồn: mfa.gov.cn
Mạng truyền hình WRAL-TV (Hoa Kỳ) ngày 3/3 dẫn lời Trợ lý Cố vấn Cấp cao về Trung Quốc tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group) - ông William Yang nhận định, Bắc Kinh ngần ngại triển khai sức mạnh quân sự ra ngoài khu vực biên giới, đồng thời không còn muốn đóng vai trò bảo đảm an ninh ở Trung Đông. Chuyên gia thuộc tổ chức Tổ chức Bảo vệ Dân chủ (Foundation for Defense of Democracies) - ông Craig Singleton cho rằng, mặc dù Trung Quốc giàu mạnh nhưng chưa đủ tầm can thiệp các cuộc chiến lớn tại Trung Đông. Các quan điểm từ Bắc Kinh thiếu sức nặng để buộc bất kỳ bên nào phải dừng tay.
Tương tự, giới phân tích do AP khảo sát ngày 3/3 đánh giá, Trung Quốc xem trọng quan hệ cùng Hoa Kỳ hơn Iran, từ thương mại, kinh tế đến những vấn đề chiến lược. AP dẫn lời Giáo sư tại The Asia Group - ông George Chen George Chen nói, đối đầu trực diện Washington, D.C. chỉ vì Iran mang lại rủi ro nhiều hơn lợi ích. Đặc biệt, giữa bối cảnh Tổng thống Donald Trump dự kiến công du Bắc Kinh gặp Chủ tịch Tập Cận Bình thời gian tới, Bắc Kinh càng nên giữ thái độ chừng mực, tránh phá vỡ bầu không khí đối thoại, bảo vệ một số thỏa thuận thương mại then chốt.
Dù tình hình Trung Đông biến động mạnh, lượng dầu dự trữ hiện vẫn đủ để Trung Quốc duy trì trong vài tháng tới. Nguồn: kpler.com
Về lĩnh vực năng lượng, Trung Quốc hiện là nước nhập khẩu dầu lớn từ Iran. Theo dữ liệu bởi Kpler hôm 28/2, dù tình hình Trung Đông biến động mạnh, lượng dầu dự trữ hiện vẫn đủ để Trung Quốc duy trì trong vài tháng tới, giúp đất nước tỷ dân đủ thời gian tìm nguồn thay thế, điển hình dầu Nga. Vì vậy, gián đoạn nguồn cung từ Iran dường như không quá nghiêm trọng trong ngắn hạn. Chuyên gia do AP ngày 3/3 phỏng vấn cũng cảnh báo, Bắc Kinh tuy tránh đối đầu trực tiếp Hoa Kỳ, ưu tiên chấm dứt căng thẳng, nhưng không loại trừ khả năng gửi vũ khí hỗ trợ Iran.
Long Yuan