(TAP) - Tòa án Tối cao (SCOTUS) vừa cho phép tiếp tục tiến hành các vụ kiện liên quan tài sản bị chính quyền Cuba tịch thu trước đây. Phán quyết này giúp các cá nhân, doanh nghiệp Hoa Kỳ có cơ hội đòi bồi thường hàng trăm triệu USD từ những công ty đang trục lợi nhờ tài sản đó.
Ở phán quyết công bố ngày 21/5, phần lớn thẩm phán Tòa án Tối cao (SCOTUS) đồng tình quan điểm: Công ty Havana Docks đủ tư cách pháp lý để kiện 4 hãng tàu du lịch lớn (Royal Caribbean, Carnival, Norwegian, MSC) theo luật liên bang. Nguyên nhân vì những hãng này tự ý sử dụng cảng Havana (Cuba) để kinh doanh du lịch suốt giai đoạn 2016 - 2019, dù đây là tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp bởi doanh nghiệp Hoa Kỳ. Cụ thể, Havana Docks từng xây dựng, vận hành, sở hữu một phần cảng Havana trước khi Chính phủ Cuba tiến hành tịch thu (1960).
Cơ sở pháp lý vụ kiện dựa trên Đạo luật Tự do và Đoàn kết Dân chủ Cuba (Cuban Liberty and Democratic Solidarity Act, viết tắt: LIBERTAD) do Quốc hội Hoa Kỳ thông qua năm 1996. Mục đích đạo luật nhằm ngăn chặn bất kỳ bên nào khai thác tài sản thuộc về công dân Washington, D.C. bị chính quyền Cuba quốc hữu hoá (chuyển tài sản tư nhân sang sở hữu bởi nhà nước).
Tòa án Tối cao cho phép công ty Havana Docks tiếp tục tiến hành những vụ kiện liên quan tài sản bị chính quyền Cuba tịch thu trước đây. Nguồn: supremecourt.gov
Thay mặt đa số thẩm phán SCOTUS - ông Clarence Thomas nhận định, LIBERTAD giúp chủ sở hữu tài sản yêu cầu những đơn vị sử dụng hoặc hưởng lợi trái phép phải bồi thường thỏa đáng. Phán quyết xuất hiện giữa lúc chính quyền Trump gia tăng sức ép lên Cuba, khiến doanh nghiệp quốc tế thận trọng hơn khi hợp tác với quốc đảo này.
Trước đó vào thời điểm chính quyền Barack Obama cải thiện quan hệ cùng Cuba (2014), nhiều tàu du lịch Hoa Kỳ bắt đầu nối lại hành trình tới Havana lần đầu tiên sau hơn 50 năm. Tuy nhiên, đến năm 2019, Tổng thống Donald Trump kích hoạt điều khoản cho phép công ty phía Washington, D.C. kiện những bên sử dụng tài sản từng bị Cuba tịch thu.
Havana Docks từng xây dựng, vận hành, sở hữu một phần cảng Havana trước khi Chính phủ Cuba tiến hành tịch thu (1960). Nguồn: U.S.-Cuba Trade and Economic Council
Havana Docks ngay lập tức khởi kiện một số hãng tàu, rồi được Tòa sơ thẩm liên bang khu vực Nam Florida (U.S. District Court for the Southern District of Florida) cuối năm 2022 tuyên thắng kiện, đồng ý khoản bồi thường hơn 400 triệu USD. Mặc dù vậy, Tòa phúc thẩm liên bang Khu vực 11 (U.S. Court of Appeals for the Eleventh Circuit) năm 2024 bất ngờ đảo ngược phán quyết, lấy lý do quyền khai thác cảng của Havana Docks đã hết hạn từ năm 2004.
Huy Niel