(TAP) - Tòa án Tối cao (SCOTUS) vừa từ chối xem xét một vụ kiện liên quan đến quyền tự do ngôn luận do học sinh trung học tại bang Indiana khởi xướng. Quyết định này đồng nghĩa, phán quyết từ tòa cấp dưới vẫn tiếp tục được giữ nguyên.
Vụ việc bắt nguồn hồi năm 2021 khi một nữ sinh năm nhất thành lập câu lạc bộ chống phá thai mang tên “Noblesville Students for Life” tại Trường Trung học Noblesville (bang Indiana). Để quảng bá về buổi họp mặt đầu tiên, CLB đã gửi 2 mẫu poster xin phép treo trong trường. Các poster có hình ảnh học sinh cầm biểu ngữ, nội dung: “Cắt ngân sách Planned Parenthood” (Defund Planned Parenthood) và “Tôi thuộc thế hệ ủng hộ sự sống” (I am the Pro-Life Generation).
Planned Parenthood hay tên đầy đủ là “Planned Parenthood Federation of America (viết tắt: PPFA) là một tổ chức phi lợi nhuận lớn, nổi tiếng tại Hoa Kỳ, chuyên cung cấp dịch vụ phá thai, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, giáo dục giới tính. Vì vậy, Ban giám hiệu Trung học Noblesville từ chối phê duyệt, cho rằng nội dung poster mang tính chính trị. Nhà trường yêu cầu, mẫu thiết kế chỉ nên hiển thị tên CLB cùng thông tin về thời gian, địa điểm họp.
Tòa án Tối cao vừa từ chối xem xét một vụ kiện liên quan đến quyền tự do ngôn luận do học sinh trung học tại bang Indiana khởi xướng. Nguồn: supremecourt.gov
Sau đó, Noblesville Students for Life tạm thời bị đình chỉ hoạt động, nhưng sớm mở lại vào năm 2022. Đến tháng 12/2021, gia đình nữ sinh đã khởi kiện trường lên Tòa án Quận Liên bang khu vực Nam Indiana (U.S. District Court for the Southern District of Indiana). Nguyên đơn lập luận, cơ sở giáo dục vi phạm quyền tự do ngôn luận được bảo vệ bởi Tu chính án thứ nhất.
Tuy nhiên, tòa án liên bang khu vực Nam Indiana nhận định, những poster treo trên tường ở trường học có nguy cơ khiến phụ huynh, khách tham quan hiểu nhầm: Trung học Noblesville ủng hộ thông điệp chống phá thai. Vì vậy, ban giám hiệu có quyền kiểm soát nội dung.
Toà án kết luận, mảng tường hành lang vốn thuộc quyền sở hữu bởi nhà trường, không phải diễn đàn công cộng để học sinh tự do sử dụng. Nguồn: noblesvilleschools.org
Hồi tháng 8/2025, phe nguyên đơn đã kháng cáo, nhưng Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực số 7 (U.S. Court of Appeals for the Seventh Circuit) vẫn ủng hộ quyết định từ toà án khu vực Nam Indiana. Theo tòa phúc thẩm, bản chất trường không phải cấm học sinh bày tỏ quan điểm cá nhân, bởi các em có thể mặc áo, phát tờ rơi hoặc thể hiện ý kiến bằng những cách khác trong khuôn viên. Tuy nhiên, mảng tường hành lang vốn thuộc quyền sở hữu bởi nhà trường, không phải diễn đàn công cộng để học sinh tự do sử dụng.
Đến ngày 15/6, đa số thẩm phán Tòa án Tối cao (SCOTUS) cũng từ chối thụ lý vụ án. Mặc dù vậy, Thẩm phán SCOTUS - ông Samuel Alito trở thành trường hợp hiếm hoi phản đối quyết định trên, tin rằng tòa cần làm rõ ranh giới giữa quyền tự do ngôn luận dành cho học sinh và quyền kiểm soát của nhà trường.
Huy Niel