(TAP) - Tòa án Tối cao (SCOTUS) đang xem xét vụ kiện quan trọng liên quan đến việc: liệu tiểu bang có được phép kiểm phiếu bầu qua thư đến sau Ngày Bầu cử hay không. Vụ kiện thu hút nhiều sự quan tâm từ dư luận, lẫn giới quan sát bởi phán quyết cuối cùng có thể thay đổi quy trình quản lý bầu cử cấp bang, ảnh hưởng trực tiếp cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
Theo bản ghi nhớ về phiên tranh luận do Tòa án Tối cao Hoa Kỳ (Supreme Court of the United States, viết tắt: SCOTUS) công bố ngày 23/2, vụ việc mang tên “Watson kiện Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa” (Watson v. RNC). Nội dung tập trung vào Luật Bầu cử tiểu bang ở Mississippi, cho phép tính các lá phiếu được đóng dấu trước Ngày Bầu cử, nhưng đến muộn sau không quá 5 ngày, vẫn công nhận hợp lệ. Tuy nhiên, phía Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (Republican National Committee, viết tắt: RNC) lập luận, điều này vi phạm luật liên bang - vốn quy định Ngày Bầu cử phải là thời điểm cuối cùng nhằm xác định kết quả bỏ phiếu.
Qua phiên tranh luận miệng kéo dài gần 2 giờ, các thẩm phán SCOTUS đặt nhiều câu hỏi để cả hai bên trình bày. Một số thẩm phán bảo thủ (Conservative) như Samuel Alito và Clarence Thomas tỏ ra hoài nghi về quy định nhận phiếu muộn. Ngược lại, các thẩm phán tự do (Liberal) như Elena Kagan, Sonia Sotomayor, Ketanji Brown Jackson tin rằng, tiểu bang có quyền riêng liên quan đến tổ chức bầu cử. Trong khi đó, Chánh án John Roberts cùng thẩm phán Amy Coney Barrett lại đặt câu hỏi về tác động rộng hơn nếu cơ quan tư pháp tối cao bác bỏ Luật Bầu cử tiểu bang, tạo tiền lệ chung có thể áp dụng cho toàn bộ hình thức bỏ phiếu?
Tòa án Tối cao đang xem xét vụ kiện quan trọng liên quan đến việc, liệu tiểu bang có được phép kiểm phiếu bầu qua thư đến sau Ngày Bầu cử hay không. Nguồn: Supreme Court of the United States
Quan sát bởi TAP News, Tổng thống Donald Trump gần đây cũng dành nhiều sự quan tâm đến tiến trình vụ kiện, khi liên tục khẳng định, lá phiếu phải gửi đến đúng hạn, để đảm bảo tính minh bạch. Lãnh đạo Nhà Trắng và những đồng minh đảng Cộng hoà (GOP) nhận định, kéo dài thời hạn nhận phiếu qua thư sau Ngày Bầu cử tạo “kẽ hở” dẫn đến sai sót, làm giảm niềm tin cử tri vào kết quả cuối cùng. Quan điểm này đồng nhất với nỗ lực của RNC về việc chuẩn hóa một thời điểm kết thúc bỏ phiếu duy nhất, áp dụng trên toàn quốc. Tuy nhiên, chuyên gia pháp lý do CBS ngày 23/3 khảo sát cảnh báo, nếu SCOTUS phán quyết ủng hộ RNC, hàng chục ngàn lá phiếu hợp lệ từ cử tri ở xa hoặc quân nhân tại ngũ sẽ bị hủy bỏ chỉ vì sự chậm trễ của hệ thống bưu điện.
Hiện, CBS ước tính, có 14 bang và Washington, D.C. cho phép áp dụng “thời gian gia hạn”, tức vẫn tính phiếu đến sau Ngày Bầu cử nếu gửi đúng hạn. Ngoài ra, một số bang còn cho phép binh sĩ, công dân Hoa Kỳ sinh sống ở nước ngoài gửi phiếu muộn. SCOTUS dự kiến đưa ra phán quyết vào giữa năm - thời điểm tương đối nhạy cảm, có thể gây tác động lớn đến cuộc bầu cử giữa kỳ.
Nếu Tòa án Tối cao phán quyết ủng hộ Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa, hàng chục ngàn lá phiếu hợp lệ từ cử tri ở xa hoặc quân nhân tại ngũ khả năng bị hủy bỏ chỉ vì sự chậm trễ do hệ thống bưu điện. Nguồn: vote.gov
Huy Niel