(TAP) - Một thẩm phán liên bang Hoa Kỳ đã yêu cầu chính quyền Donald Trump phải khôi phục triển lãm về chế độ nô lệ tại một địa điểm lịch sử ở Philadelphia. Quyết định trên xuất hiện giữa lúc tòa án vẫn đang xem xét tính pháp lý của việc dỡ bỏ.
Phán quyết trên do Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Khu vực phía Đông Pennsylvania (U.S. District Court, Eastern District of Pennsylvania) - bà Cynthia Rufe đưa ra hôm 16/2. Cụ thể, bà Rufe yêu cầu Cục Công viên Quốc gia (National Park Service) lắp đặt lại triển lãm từng bị tháo dỡ ở Công viên Lịch sử Quốc gia Độc lập (Independence National Historical Park) hồi tháng 1 vừa qua. Triển lãm này đề cập đến chế độ nô lệ gắn với nơi Tổng thống George Washington từng ở.
Theo hồ sơ vụ việc, Cục Công viên Quốc gia tháng trước đã loại bỏ triển lãm sau khi xuất hiện cáo buộc từ phía ông Trump cho rằng: một số cơ sở lịch sử lan truyền “tư tưởng chống Hoa Kỳ”. Tuy nhiên, The Guardian ngày 17/2 đưa tin, những nhóm bảo vệ quyền công dân nhanh chóng bác bỏ cáo buộc này. Thành phố Philadelphia (bang Pennsylvania) sau đó đệ đơn kiện, lập luận Bộ Nội vụ (DOI) cùng giới chức liên bang vi phạm pháp luật vì can thiệp nội dung trưng bày.
Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Khu vực phía Đông Pennsylvania yêu cầu chính quyền Donald Trump phải khôi phục triển lãm về chế độ nô lệ tại Công viên Lịch sử Quốc gia Độc lập ở Philadelphia. Nguồn: U.S. District Court, Eastern District of Pennsylvania
Ở phán quyết ngày 16/2, Thẩm phán Rufe chấp thuận yêu cầu tạm thời từ thành phố, buộc Chính phủ liên bang phải khôi phục khu trưng bày về hiện trạng trước thời điểm tiến hành tháo dỡ (21/1). Bà Rufe tin rằng, Chính phủ không có thẩm quyền bóp méo hay xóa bỏ sự thật lịch sử chỉ vì nắm quyền quản lý địa điểm. Ngay phần mở đầu bản án, nữ Thẩm phán dẫn một đoạn trong tiểu thuyết “1984” của tác giả người Anh George Orwell nhằm lên án hành vi viết lại lịch sử. Bà Rufe nói không thể chấp nhận việc liên tục chỉnh sửa, loại bỏ những sự thật “nhức nhối”.
Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Khu vực phía Đông Pennsylvania cũng giải thích lý do triển lãm. Theo bà, các nhà sử học đã xác định nơi ở chính thức đầu tiên của Tổng thống Hoa Kỳ, đồng thời phát hiện thông tin về 9 người châu Phi bị Washington, D.C. bắt làm nô lệ rồi đưa đến đây. Triển lãm khắc tên những người này giúp công chúng hiểu rõ hơn về một phần lịch sử từng bị bỏ qua. Sau phán quyết, cả Cục Công viên Quốc gia cùng chính quyền thành phố Philadelphia đều chưa đưa ra bình luận chính thức.
Công viên Lịch sử Quốc gia Độc lập ở Philadelphia. Nguồn: National Park Service
Huy Niel