(TAP) - Hoa Kỳ vừa ký kết một thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự cùng Hungary. Động thái trên diễn ra giữa bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump muốn tăng cường quan hệ với Thủ tướng Viktor Orbán - một nhà lãnh đạo gây nhiều tranh cãi tại châu Âu.
Bộ Ngoại giao (Department of State, viết tắt: DOS) ngày 16/2 thông tin, thỏa thuận diễn ra tại Budapest, thời điểm Ngoại trưởng Marco Rubio gặp Thủ tướng Hungary - ông Viktor Orbán, lẫn những giới chức cấp cao nước này. Hai bên thống nhất mở rộng hợp tác về lĩnh vực năng lượng hạt nhân dân sự. Tuy nhiên, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hungary (U.S. Embassy in Hungary) hồi tháng 11/2025 đưa tin, đôi bên thực tế ký biên bản ghi nhớ (MOU).
Hoa Kỳ vừa chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự cùng Hungary. Nguồn: Department of State
CNBC ngày 16/2 đánh giá, việc chính thức chốt thỏa thuận hạt nhân quan trọng vào ngày 16/2 được xem như “quân bài chính trị” có ý nghĩa quan trọng vì chỉ trước cuộc bầu cử quốc hội Hungary khoảng 2 tháng (4/2026). Đây là thời điểm cực kỳ nhạy cảm do ông Orbán đang dồn lực tranh cử để tiếp tục nắm quyền sau gần 2 thập kỷ tại vị. Thỏa thuận cùng Washington, D.C. góp phần chứng minh với cử tri rằng, ông vẫn có khả năng ngoại giao mạnh mẽ, mang lại lợi ích kinh tế, từ đó gia tăng uy tín, lẫn cơ hội giữ ghế Thủ tướng.
Cụ thể nội dung, Hoa Kỳ - Hungary khởi động đàm phán ở một số lĩnh vực, điển hình lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), quản lý nhiên liệu hạt nhân qua sử dụng. Chính quyền Budapest (Hungary) vốn phụ thuộc năng lượng hạt nhân, lâu nay dựa nhiều vào công nghệ, nhiên liệu Nga. DOS ngày 16/2 tuyên bố, thỏa thuận mới hướng tới hợp tác lâu dài, đồng thời hỗ trợ Hungary trở thành trung tâm phát triển công nghệ SMR khu vực Trung Âu. Chính quyền ông Trump khuyến khích Budapest lựa chọn công nghệ hạt nhân Washington, D.C. thay vì tiếp tục phụ thuộc Moscow.
Hoa Kỳ - Hungary ký biên bản ghi nhớ về hợp tác hạt nhân dân sự hồi tháng 11/2025. Nguồn: U.S. Embassy in Hungary
Đáng chú ý, Hungary sẽ lần đầu tiên mua nhiên liệu hạt nhân từ những nhà cung cấp phía Hoa Kỳ. Ngoài ra, công ty Holtec International (bang Florida) hỗ trợ Hungary quản lý nhiên liệu hạt nhân qua sử dụng. Sau lễ ký kết, Ngoại trưởng Rubio đánh giá cao quan hệ cá nhân giữa lãnh đạo đôi bên, đồng thời khẳng định Tổng thống Donald Trump luôn cam kết ủng hộ Budapest. CNBC ngày 16/2 nhận định, thỏa thuận hạt nhân dân sự mới giúp Hoa Kỳ phục vụ 2 mục tiêu chính: (1) mở rộng thị trường công nghệ hạt nhân nội địa; (2) giảm ảnh hưởng từ Nga - Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng tại Trung Âu. Chiều hướng ngược lại, Hungary cũng hưởng lợi do có thêm lựa chọn đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, đặc biệt khi nước này vẫn duy trì quan hệ hạt nhân lâu dài cùng Nga.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio gặp Thủ tướng Hungary Viktor Orbán tại thủ đô tại Budapest. Nguồn: X “@StateDept”
Kelvin Huynh