(TAP) - Một tòa phúc thẩm liên bang tại Hoa Kỳ vừa quyết định tạm dừng cuộc điều tra về việc chính quyền Tổng thống Donald Trump “coi thường tòa án” khi tiếp tục trục xuất hơn 200 người Venezuela sang El Salvador.
Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực Quận Columbia (Court of Appeals for the District of Columbia Circuit) ngày 14/4 phán quyết: tạm dừng điều tra tội khinh thường tòa án đối với cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa (DHS) - bà Kristi Noem cùng các quan chức liên quan. Quyết định trên đánh dấu lần thứ hai trong vòng chưa đầy một năm cuộc điều tra bị đóng băng, sau phán quyết tương tự hồi tháng 12/2025.
Như TAP News thông tin, vụ việc liên quan đến quyết định trục xuất do chính quyền ông Trump thực hiện năm 2025. Thời điểm đó, bà Kristi Noem đã viện dẫn Đạo luật Kẻ thù nước ngoài (Alien Enemies Act) để nhanh chóng đưa những trường hợp nghi thuộc thành viên băng đảng ra khỏi Hoa Kỳ. Ban hành từ thế kỷ XVIII, mục tiêu của Đạo luật Kẻ thù nước ngoài nhằm xử lý người nước ngoài giữa bối cảnh an ninh thời chiến mà không cần đầy đủ quy trình pháp lý thông thường.
Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực Quận Columbia lần thứ hai trong vòng chưa đầy một năm dừng điều tra về việc chính quyền Tổng thống Donald Trump coi thường tòa án. Nguồn: Court of Appeals for the District of Columbia Circuit
Tháng 3/2025, thẩm phán Tòa án Liên bang Khu vực Quận Columbia (U.S. District Court for the District of Columbia) - ông James Boasberg ra lệnh tạm dừng trục xuất, yêu cầu các chuyến bay đưa công dân sang El Salvador phải quay lại Hoa Kỳ. Tuy nhiên, chính quyền Trump đã phớt lờ lệnh từ tòa án, tiếp tục quá trình trục xuất. Thẩm phán tòa sơ thẩm đánh giá, hành vi trên đủ cơ sở cho thấy: chính quyền cố tình không tuân thủ lệnh tòa án. Ông Boasberg yêu cầu giải trình khẩn cấp, đồng thời đe doạ mở cuộc điều tra, đòi trừng phạt DHS nếu không lập tức sửa sai.
Ngay sau phán quyết, phía Chính quyền lập tức nộp đơn kháng cáo lên tòa cấp trên. Luật sư đại diện chính quyền Trump lập luận, việc trục xuất dựa trên Đạo luật Kẻ thù nước ngoài thuộc về đặc quyền Tổng thống. Họ tin rằng, tòa án không đủ thẩm quyền can thiệp vào quyết định hành pháp mang tính chiến lược, đặc biệt khi nó nhằm đối phó với tội phạm xuyên quốc gia.
Đồng tình quan điểm, Tòa Phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực Quận Columbia tháng 12/2025 lần đầu phán quyết yêu cầu tòa án cấp dưới dừng điều tra. Toà phúc thẩm lo ngại, nỗ lực can thiệp của thẩm phán Boasberg có nguy cơ xâm phạm quyền hạn nhánh hành pháp, đặc biệt về vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia, đối ngoại. Tuy nhiên, một thẩm phán thuộc hội đồng xét xử chưa hoàn toàn đồng tình quyết định, tin rằng tòa cấp dưới cần tiếp tục làm rõ sự thật. Phe ủng hộ ông James Boasberg nhấn mạnh, quá trình thực thi pháp luật, tôn trọng lệnh tòa cần được tuân thủ nhằm đảm bảo giá trị tố cốt lõi của hệ thống pháp lý.
Cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem từng viện dẫn Đạo luật Kẻ thù nước ngoài để nhanh chóng đưa những trường hợp nghi thuộc thành viên băng đảng ra khỏi Hoa Kỳ. Nguồn: X “@KristiNoem”
Về phán quyết mới, ABC ngày 14/4 dẫn lời luật sư đại diện nhóm người Venezuela nhận định, đây là bước lùi đối với nguyên tắc thượng tôn pháp luật, vì hệ thống pháp lý phụ thuộc việc cơ quan hành pháp tuân thủ phán quyết tòa án.
Huy Niel