(TAP) - Một tòa phúc thẩm liên bang vừa phán quyết ngăn chặn chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump về việc hạn chế người di cư tại biên giới Hoa Kỳ - Mexico xin tị nạn.
Ở phán quyết hôm 24/4, hội đồng gồm 3 thẩm phán thuộc Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực Quận Columbia (Court of Appeals for the District of Columbia Circuit) nhận định: luật nhập cư liên bang không cho phép Tổng thống tước quyền xin tị nạn hoặc áp dụng quy trình trục xuất nhanh. Thay mặt nhóm đa số, Thẩm phán J. Michelle Childs khẳng định, Quốc hội chưa trao nhánh hành pháp quyền hạn rộng như vậy. Bà Childs tin rằng, Chính phủ đã bỏ qua quy trình pháp lý hiện hành, xâm phạm quyền nộp đơn xin tị nạn hoặc được bảo vệ khỏi việc bị trục xuất về nơi có nguy cơ chịu bức hại. Một thẩm phán khác - ông Justin Walker đồng ý quan điểm trên, nói Chính phủ không thể từ chối thủ tục bảo vệ người di cư khỏi rủi ro bị tra tấn hoặc đàn áp. Tuy nhiên, ông Walker thừa nhận thực tế, Tổng thống vẫn nắm toàn quyền bác bỏ mọi yêu cầu tị nạn nếu tình hình biên giới quá tải.
Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ khu vực Quận Columbia phán quyết ngăn chặn sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump về việc hạn chế người di cư tại biên giới Hoa Kỳ - Mexico xin tị nạn. Nguồn: Court of Appeals for the District of Columbia Circuit
Vụ kiện do nhiều tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư khởi xướng, bao gồm Liên đoàn Tự do Dân sự (American Civil Liberties Union, viết tắt: ACLU), bắt nguồn từ chính sách hạn chế người di cư tại biên giới Hoa Kỳ - Mexico xin tị nạn mà ông Trump ban hành ngay khi trở lại Nhà Trắng (1/2025), với lý do Hoa Kỳ đang đối mặt tình trạng nhập cư bất hợp pháp nghiêm trọng. Bộ An ninh Nội địa (DHS) thời điểm đó đã hướng dẫn lực lượng biên giới không để người vượt biên trái phép nộp đơn xin tị nạn, thậm chí thúc đẩy quá trình trục xuất diễn ra nhanh chóng hơn.
Đơn kiện ban đầu đệ trình tại Tòa án Hoa Kỳ tại Washington D.C. (District Court for the District of Columbia) tháng 7/2025. Cơ quan tư pháp cấp dưới ban đầu đứng về phía nguyên đơn, tòa phúc thẩm ngày 24/4 cơ bản ủng hộ quan điểm này. Trên mạng xã hội Facebook ngày 24/4, đại diện ACLU tin rằng, phán quyết mới bởi toà phúc thẩm liên bang sẽ giúp cứu sống nhiều người đang chạy trốn khỏi nguy hiểm, đặc biệt những trường hợp từng không được tiếp cận quy trình xét duyệt.
Tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư tin rằng, phán quyết mới bởi toà phúc thẩm giúp cứu sống nhiều người đang chạy trốn khỏi nguy hiểm. Nguồn: Facebook “American Civil Liberties Union”
Hiện, chính quyền ông Trump vẫn có thể yêu cầu xét lại toàn bộ vụ việc hoặc đưa lên Tòa án Tối cao (SCOTUS). Song, phán quyết hiện tại tiếp tục phản ánh những ngại pháp lý lớn về chính sách nhập cư cứng rắn mà ông Trump theo đuổi.
Huy Niel