(TAP) – Căng thẳng Hoa Kỳ - Canada tiếp tục leo thang khi Tổng thống Donald Trump vừa đưa ra cảnh báo cứng rắn, nói sẽ áp mức thuế 100% lên toàn bộ hàng hóa Ottawa xuất khẩu sang Washington, D.C. Đáng chú ý rằng, chỉ một tuần trước khi đưa ra cảnh báo này, Trump từng bày tỏ ủng hộ việc Carney theo đuổi thỏa thuận, đánh giá Canada nên làm điều này nếu cần thiết.
Trên mạng xã hội Truth Social (@realDonaldTrump) ngày 24/1, Trump cho biết, nếu Canada ký thỏa thuận cùng Trung Quốc, những sản phẩm Ottawa bán sang thị trường Washington, D.C. sẽ ngay lập tức chịu thuế 100%. Theo lãnh đạo Nhà Trắng, Bắc Kinh có thể tìm cách lợi dụng Canada làm điểm trung chuyển nhằm né tránh mức thuế quan mà chính quyền Trump ban hành. Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Canada hiện chưa đưa ra bình luận về việc này.
Trước đó vào ngày 23/1, Thủ tướng Canada - ông Mark Carney có bài đăng lên “X” (@MarkJCarney) phản ứng trước phát ngôn gây tranh cãi của Trump, nói Ottawa tồn tại nhờ Washington, D.C. Lãnh đạo Nhà Trắng muốn Canada biết ơn Hoa Kỳ vì những bảo đảm an ninh, cho rằng Thủ tướng Canada chưa thể hiện đủ sự cảm kích. Mặt khác, ở một bài đăng trên Truth Social ngày 23/1, Trump chỉ trích Canada vì phản đối kế hoạch “Vòm Vàng (Golden Dome)” Greenland, nhưng lại tìm cách ký thỏa thuận thương mại Bắc Kinh. Đáng chú ý rằng, chỉ một tuần trước khi đưa ra cảnh báo này, Trump từng bày tỏ ủng hộ việc Carney theo đuổi thỏa thuận, đánh giá Canada nên làm nếu thấy cần thiết.
Trump dọa áp thuế 100% nếu Canada đạt thỏa thuận với Trung Quốc. Nguồn: Truth Social “@realDonaldTrump”
Hôm 16/1, như TAP News thông tin, Thủ tướng Mark Carney thông báo, Canada - Trung Quốc đã đạt thỏa thuận sơ bộ nhằm dỡ bỏ một số rào cản thương mại, lẫn giảm thuế quan. Cụ thể, Bắc Kinh sẽ giảm thuế mặt hàng nông sản Canada, ngược lại Canada đồng ý tăng hạn ngạch nhập khẩu xe điện Trung Quốc, đồng thời áp mức thuế “Tối huệ quốc” (Most Favoured Nation, viết tắt: MFN) khoảng 6,1%. MFN là mức thuế nhập khẩu công bằng mà các quốc gia thành viên thuộc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dành cho nhau.
Thời điểm công bố thỏa thuận, trang Thủ tướng Canada (Prime Minister of Canada) ngày 16/1 dẫn lời Phó Chủ tịch điều hành, kiêm Giám đốc chính sách công Phòng Thương mại Ottawa - ông Matthew Holmes nói, hợp tác thương mại chủ yếu phục vụ người tiêu dùng, doanh nghiệp hai nước, thay vì nhằm vào thị trường khác. Ông Holmes nhấn mạnh, động thái trên không ảnh hưởng đến mối quan hệ kinh tế sâu sắc giữa Canada - Hoa Kỳ, vốn vẫn mang nhiều lợi ích lớn cho người lao động, khả năng cạnh tranh ở khu vực Bắc Mỹ.
Phía Canada khẳng định, hợp tác thương mại cùng Trung Quốc chủ yếu phục vụ người tiêu dùng, doanh nghiệp hai nước, thay vì nhằm vào thị trường khác. Nguồn: Prime Minister of Canada
Hồi tháng 8 năm ngoái, Trump từng nâng thuế nhập khẩu một số hàng hóa Canada lên 35%. Mặc dù phần lớn sản phẩm xuất khẩu từ Ottawa được miễn thuế theo Hiệp định Canada - Hoa Kỳ - Mexico (Canada - United-States - Mexico Agreement) nhưng thép, đồng, ô tô vẫn bị áp thuế. Động thái dọa áp thuế mới diễn ra ngay sau khi Trump rút lại lời mời Canada tham gia “Hội đồng Hòa bình”. Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thuỵ Sĩ) ngày 19 – 23/1, Thủ tướng Mark Carney cũng ám chỉ việc các cường quốc thường sử dụng biện pháp cưỡng ép kinh tế.
Kane Nguyen