(TAP) - Một thẩm phán liên bang đã chặn một phần sắc lệnh do Tổng thống Donald Trump ban hành hồi năm ngoái nhằm cắt tài trợ cho 2 cơ quan truyền thông: Đài Phát thanh Công cộng Quốc gia (NPR) và Dịch vụ Phát thanh Truyền hình Công cộng (PBS). Phía toà án lập luận, hành động của lãnh đạo Nhà Trắng vi phạm Tu chính án thứ nhất theo Hiến pháp Hoa Kỳ.
Ở phán quyết dài 62 trang công bố ngày 31/3, Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Quận Columbia (U.S. District Court for the District of Columbia) - ông Randolph Moss kết luận, sắc lệnh yêu cầu cơ quan liên bang ngừng cấp ngân sách đối với hai cơ quan trên mang tính chất trừng phạt. Ông Moss nhận định, Chính phủ không thể sử dụng quyền lực tài chính gây sức ép lên các tổ chức truyền thông chỉ vì không đồng tình nội dung mà họ đăng tải. Phán quyết nêu rõ, tổng thống ban hành sắc lệnh nhắm trực tiếp vào hai cơ quan báo chí thể hiện xu hướng thiên về cánh tả bị xem là hành động phân biệt quan điểm.
Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Quận Columbia Randolph Moss kết luận, ông Trump vi phạm Tu chính án thứ nhất vì cắt tài trợ Đài Phát thanh Công cộng Quốc gia và Dịch vụ Phát thanh Truyền hình Công cộng. Nguồn: U.S. District Court for the District of Columbia
Trước đó, như TAP News thông tin, chính quyền Trump năm ngoái đã chỉ đạo nhiều cơ quan liên bang, bao gồm Bộ Giáo dục (ED), Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và Quỹ Nghệ thuật Quốc gia (NEA) hủy tài trợ cho NPR lẫn PBS. Đồng thời, sắc lệnh cũng yêu cầu chấm dứt nguồn hỗ trợ từ Tập đoàn Phát thanh Công cộng (CPB) - đơn vị quản lý 2 cơ quan truyền thông này. Thời điểm cắt tài trợ, Bộ Tư pháp (DOJ) lập luận, Tổng thống đủ thẩm quyền quyết định việc phân bổ ngân sách liên bang.
Tuy nhiên, thẩm phán Moss ngày 31/3 bác bỏ quan điểm trên, nói sắc lệnh không thể hiện tiêu chí trung lập mà phản ánh rõ mục tiêu muốn “loại trừ” 2 tổ chức cụ thể. Tòa án Quận Hoa Kỳ Quận Columbia quan ngại, nếu chính quyền thực thi sắc lệnh, NPR và PBS có nguy cơ mất nguồn tài trợ hợp pháp, dẫn đến đứt gãy nghiêm trọng hoạt động vận hành, xâm phạm trực tiếp đến quyền tự do ngôn luận.
Tòa án nhận định, nếu chính quyền thực thi sắc lệnh cắt tài trợ, NPR và PBS nguy cơ mất nguồn tài trợ hợp pháp, dẫn đến đứt gãy nghiêm trọng hoạt động vận hành, xâm phạm trực tiếp đến quyền tự do ngôn luận. Nguồn: npr.org
Phán quyết từ tòa án liên bang ngày 31/3 cũng nhấn mạnh, Tổng thống có quyền chỉ trích báo chí, song không thể sử dụng quyền lực nhà nước trừng phạt tổ chức truyền thông vì nội dung họ đưa tin.
Ngay sau khi tòa ban hành phán quyết, NPR dẫn lời người phát ngôn Nhà Trắng - bà Abigail Jackson thông báo sẽ kháng cáo. Bà Jackson nói, việc phân bổ ngân sách phải dựa trên lợi ích quốc gia cùng sự hiệu quả của các chương trình tài trợ. Giới quan sát dự đoán, Nhà Trắng sắp chuyển vụ việc lên Tòa Phúc thẩm Liên bang khu vực Đặc khu Columbia (D.C. Circuit) vào những ngày tới.
Huy Niel