(TAP) - Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa lên tiếng phản bác tuyên bố từ Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) về COVID-19. Động thái diễn ra giữa lúc quyết định rút khỏi WHO của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực.
Như TAP News đã đưa tin, ngay khi trở lại Nhà Trắng vào ngày 20/1/2025, Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp, khởi động tiến trình rút Hoa Kỳ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization - WHO). Sắc lệnh đồng thời yêu cầu tạm dừng toàn bộ các khoản tài trợ từ Washington dành cho WHO. Chính quyền Hoa Kỳ khi đó nhận định mức đóng góp tài chính của Hoa Kỳ đối với WHO là quá lớn và thiếu công bằng so với các quốc gia thành viên khác.
Tuy nhiên, theo quy định pháp lý, Hoa Kỳ vẫn duy trì tư cách thành viên WHO trong giai đoạn chuyển tiếp từ tháng 1/2025 đến tháng 1/2026. Xuyên suốt thời gian này, Washington bắt đầu thu hẹp dần các khoản đóng góp tài chính cũng như hợp tác chuyên môn với tổ chức y tế toàn cầu. Đến thứ Sáu tuần trước (23/1), khi thời hạn chờ đợi một năm chính thức kết thúc, Hoa Kỳ không còn tư cách thành viên của WHO, khép lại tiến trình rút lui đúng lộ trình pháp lý được công bố.
Tổng thống Donald Trump ban hành sắc lệnh hành pháp nhằm rút Hoa Kỳ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới hồi tháng 1/2025. Nguồn: White House
Cùng ngày 23/1, trên tài khoản X (@SecKennedy), Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (Department of Health & Human Services - HHS) Robert F. Kennedy Jr. đăng tải một đoạn video công khai chỉ trích WHO. Ông Kennedy cáo buộc WHO sa lầy vào bộ máy quan liêu, xung đột lợi ích và các toan tính chính trị quốc tế, đồng thời không bảo đảm được tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, đặc biệt liên quan công tác ứng phó với đại dịch COVID-19. Theo người đứng đầu HHS, WHO đã không cung cấp đầy đủ, kịp thời những thông tin then chốt ở giai đoạn đầu của đại dịch, khiến nỗ lực phòng, chống COVID-19 trên phạm vi toàn cầu chệch hướng khỏi sứ mệnh ban đầu, để lại những hệ quả nghiêm trọng mà đến nay chưa thể khắc phục hoàn toàn.
Bộ trưởng Y tế và Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. không cung cấp đầy đủ thông tin quan trọng suốt giai đoạn đầu đại dịch. Nguồn: X “@SecKennedy”
Phản hồi tuyên bố trên, trong một tuyên bố đăng tải ngày 24/1, phía WHO khẳng định, tổ chức luôn hợp tác với Hoa Kỳ cùng nước khác trên tinh thần thiện chí, tôn trọng. Về các buộc thiếu minh bạch thông tin dịch bệnh, trang WHO dẫn lời Tổng giám đốc Tedros Adhanom Ghebreyesus nói, WHO chỉ đưa ra khuyến nghị căn cứ vào bằng chứng khoa học, như đeo khẩu trang, giãn cách, tiêm vaccine, không yêu cầu các Chính phủ bắt buộc thực hiện hay áp đặt phong tỏa. Theo ông Ghebreyesus, mỗi quốc gia nên tự uyết định chính sách phù hợp hoàn cảnh riêng. WHO cũng cảnh báo, việc Hoa Kỳ rút khỏi tổ chức không chỉ ảnh hưởng đến riêng Washington mà còn khiến cộng đồng quốc tế kém an toàn hơn giữa bối cảnh các thách thức y tế toàn cầu ngày càng phức tạp. Ban Chấp hành tổ chức dự kiến sẽ đưa vấn đề này ra xem xét tại kỳ họp thường kỳ vào tháng 2/2026 và tiếp tục thảo luận tại Đại hội đồng Y tế Thế giới vào tháng 5/2026 nhằm đánh giá và xử lý các hệ quả phát sinh.
Tổ chức Y tế Thế giới sẽ họp xem xét, giải quyết hệ quả vụ Hoa Kỳ rời khỏi tổ chức vào tháng 2 và tháng 5/2025. Nguồn: World Health Organization
WHO cũng phản bác cáo buộc phớt lờ cảnh báo sớm về COVID-19 của Đài Loan từ Thứ trưởng HHS Jim O’Neill. Lãnh đạo phụ trách kỹ thuật về COVID-19 thuộc WHO - Bà Maria Van Kerkhove giải thích, WHO chỉ phát hiện tín hiệu dịch bệnh ở Vũ Hán trong ngày 31/12/2019, khẳng định Đài Loan không đưa ra cảnh báo. Thay vào đó, chính quyền Đài Bắc chỉ yêu cầu thông tin cùng ngày. WHO nhấn mạnh, tổ chức chưa bao giờ khuyến nghị phong tỏa, luôn dựa trên cơ sở khoa học ở mọi hướng dẫn.
Thứ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Jim O’Neill nói, WHO phớt lờ cảnh báo sớm về COVID-19 từ Đài Loan. Nguồn: X “@HHS_Jim”
Long Peter